Halfdan Nikolai Hauge
The information on registered seafarers is not in all cases complete. As new sources are studied, information on engagements and medals etc. will be added to some of the already registered seafarers.
Date of birth
Date of death
Parents
Gender
Nationality
NorwayBirthplace
County
Rank
Other
- Participant in WW1
Historikk:
v/Torstein Nythun.
Halfdan Nikolai Hauge,Halfdan blei fødd i Bergen i 1889. Faren Karl N.R Hauge (f.1857 på Hauge i Os) var bygningssnekkar med borgerbrev i Bergen. Mora heitte Anna Marie Hauge (f.1857 føydd i Moberg, Os kommune)
Halfdan vaks opp med til saman 8 syskjen. Signy, Rasmus, Katinka, Inga, Konrad, Martin, Gerda, Karl og Marie.
I 1907, det året han fyller 18, får Halfdan seg hyre om bord på dampskipet D/S STETTIN. Han seiler ifrå Bergen med første stopp Helsingør i Danmark 21. mai. Skipet seiler i utenriksfart i Østersjøen og Nordsjøen frå mai til 22. november.
Han mønstrer så over D/S DOVRE på 20. desember. D/S DOVRE går i trafikk mellom England og Bergen. Han mønstrer av i juni 1908 og 3 veker etter går han om bord i D/S FRAM der han seiler er forhyret fram til November samme år. Fram går stort sett i trafikk i Østersjøen.
Samtidig som Halfdan reiser på sjøen i 1907 skjer det også ting på heimebane. I April 1907 forlet faren (Karl N. R. Hauge), familien i Bergen og reiser til Amerika i jakt på betre fortjeneste i arbeidet. Grunnen til at Karl reiser aleine til Amerika veit vi ikkje. Men barna har nesten blitt vaksne, kun Gerda(14) og Marie(9) er under 18 på dette tidspunktet. Karl ender opp i Duluth Minnesota der han livnærer seg son snikkar.
I 1910 kjem reiser også sonen Rasmus Andreas Hauge saman med kona Oluffine og 3 små døtre til
USA. Dei reiser også til Duluth der Karl bor. Under ser vi eit bilete av Karl, Rasmus, Oluffine og døtrene Sigfried, Minnie, Gudrun, og sonen Harry.
Etter at Halfdan går i land frå Damparen FRAM i november 1908 så blir han tydligvis på land nokre år. I 1910 er han nemlig registrert som snekker dreng i folketellinga. Kanskje har han yrke skipstømmermann i tankane, eller kanskje har han funne kjærleiken heime i Bergen? 2 år seinare giftar han seg nemlig med Olufine Johanne Eriksen. Dei blir gifte 11 september 1912 i Årstad prestegjeld, Bergen.
2. August får dei ein son Edvard, men han lever berre nokre veker og døyr 9 september.
22. Mars blir så Margrete Johanne Hauge født,
I denne perioda frå 1909-1914 er det ikkje registrert noko i Halfdan si skipsrulle, det er dermed truleg at han hadde arbeid som snekker på land. Men så i 1915 reiser han ut at.
Fruktfart med D/S PRESTON
12.april 1915 mønstra Halfdan Hauge på og reiste til New York med D/S BERGENSFJORD (Norske Amerika Linjen). Han hadde fått hyre som skipstømmermann på fruktskipet D/S PRESTON. Olufine gjekk då høggravid og den 14 april berre 2 dagar etter at han hadde reist, fekk ho dottera Henny Marie. Det skulle gå nærare 2 år før Halfdan fekk møte dottera si. Halfdan ankom New York 27 april. Der gjekk han ombord i PRESTON som var komen dit for å ta ombord nytt mannskap. Kaptein Hans van der Ferhr sette så kursen for Guatemala. D/S PRESTON gjekk nemleg i fruktfart mellom New Orleans og Mellom Amerika (Honduras og Guatemala). Første ankomst New Orelans var frå Puerto Barrios, Guatemala 22.mai 1915.Vidare har eg funne ankomstlister for følgande turar :
Ankommst New Orleans ifrå Puerto Barrios, Guatemala 22.mai 1915Ankommst New Orleans ifrå Puerto Cortes, Honduras 3.juni 1915
Ankommst New Orleans ifrå Amoa, Hondouras 15 Jun 1915
Ankommst New Orleans ifrå Amoa, Hondoura 20 Jul 1915
Ankommst New Orleans ifrå Puerto Cortes, Honduras 3 Sep 1915
Ankommst New Orleans ifrå Tela, Honduras 16 Oct 1915
Ankommst New Orleans ifrå Tela, Honduras 20 Dec 1915
Ankommst New Orleans ifrå Puerto Barrios, Guatemala 23 Mar 1916
Ankommst New Orleans ifrå Puerto Barrios, Guatemala 5 Apr 1916
Ankommst New Orleans ifrå Puerto Barrios, Guatemala 12 May 1916
Ankommst New Orleans ifrå Tela, Honduras 27 May 1916
Ankommst New Orleans ifrå Puerto Barrios, Guatemala, 8 Jun 1916
Ankommst New Orleans ifrå Tela, Honduras, 19 Jun 1916
Ankommst New Orleans ifrå Tela, Honduras, 5 Jul 1916
Ankommst New Orleans ifrå Tela, Honduras, 18 Jul 1916
Ankommst New Orleans ifrå Dela Saotome, Honduras, 4 Aug 1916
Ankommst New Orleans ifrå Tela, Honduras, 15 Aug 1916
Ankommst New Orleans ifrå Tela, Honduras, 25 Aug 1916
Ifølge Skipsrulla mønstrer Halvdan av i Philadelfia februar 1917. Et søk viser imidlertid at Preston gikk nord til New York og Philadelfia 19.desember 1916. Og avmønstring datoen gjenspeiler nok datoen kan kjem heim til Bergen 22mnd etter at han reiste heimanfrå.Litt om fruktfarten:
Til saman 145 norske ukjølte skip deltok i det som ofte blir omtalt som den Bergenske fruktfarten. Frå slutten av 1800 talet og fram til utpå 1930 talet var fruktfart frå Mellom Amerika og USA ei viktig næring for norsk og spesielt bergensk skipsfart. Faktisk fekk Bergen ein av verdas største skipsflåtar av spesialiserte dampskip for slik frakt og dei fleste skipa blei bygde i Bergen.Båten som Halfdan jobba på, D/S PRESTON, blei bygd ved Bergen Mek. Værksted, Bergen for O.& A Irgens, og blei sjøsett 30.juni og ferdigstillt september 1902. Skipet gjekk i charter for United Fruit Co., Southern Division.
Det hadde ein tonnasje 1443 brt, lastekapasitet på 70.000ft3 og lugarer for 32 passasjerer. Maskina var 1 stk stempeldampmaskin med 3 sylindrar og 243 NHK. Skipet blei bygd av Bergen Mek. Verksted, gjorde 14 knop og hadde eit mannskap på 27mann.
Preston forsvann med 27 mann ombord i ein orkan rett etter avgang frå New Orleans i 1919. Den var då på veg til Santiago de Cuba med stykkgods.
Etter Fruktfarten:
14 januar 1918, 11 månadar etter at Halfdan kjem heim ifrå Amerika, føder Olufine dottera Gerda, 29 april 1920 blir Karl Nikolai født og 27.juni 1921 kjen sonen Erling til verda. Vi veit ikkje mykje om livet deira på denne tida, men det kan virke som om det er tunge tider økonomisk.I den kommunale folketellinga i Bergen i 1922 har familien flytta til Ny Solheim No 229. Og dette skal ha vore adressa fra 1920. Her står Bergen kommune oppført som arbeidsgiver og Halfdan står oppført som arbeidsledig på grunn av sjukdom. Seinare samme år døyr yngste sonen Erling av lungebetennelse.
I april 1923 tar Halfdan hyre som skipstømmermann og reiser ut frå Bergen i utenriksfart med D/S BIRK. Dette blir på nytt ein lang tur til fjerne strøk. D/S BIRK trafikerer mellom Europa, Søramerika og Nordamerika. Vi finn den på veg mellom England, Kappverde, Chile og Bounes Aires i Argentina. Og vi finn den på tur mellom Canada og Frankrike.
Han går i land nøyaktig eit år seinare i april 1924. Den sommaren i 1924, den 24.juni døyr dottera Henny Marie av tuberkulose på Lungegården sjukehus, berre 9 år gamal og i september må Halfdan reise ut igjen som skipstømmermann på m/s Glitne. Dette blir ein kort tur på berre 5 veker og han kjem heim 3 november 1924.
Våren 1925 blir Halfdan på nytt far til ein gut med namnet Rasmus, og i Juli mønstrar skipstømmermannen på dampskipet D/S DAMPFIRE i Bergen og reiser i utenriksfart. Men det er tøffe tider på heimebane. 4 veker etter at han har reist, døyr dottera Margrethe på 11 år av tuberkulose på Lungegården sykehus. Sommaren 1926 døyr også dottera Gerda av same sjukdom på kysthospitalet i Hagevik.
Til Grønland og berging av AMETA:
Sommaren 1926 utrusta E Baldersheim i Bergen ein ekspedisjon med skipet D/S HELDER og gjekk til Vest Grønland for å fiske Kveite. D/S HELDER var eit digert skip med fryseri ombord. Med i ekspedisjonen inngikk også rekogniseringsfartøyet AMETA og 24 motordoriar. Ekspedisjonen varte til oktober og det blei fanga 1300 tonn kveite og 300 tonn salta torsk.
Rekogniseringsfartøyet AMETA blei imidlertid etterlatt i fjøra på Grønland. Båten skulle ha vore i så dårleg stand at lokale myndigheiter nekta å la den reise, og mannskapet ville heller ikkje gå om bord. Skadane var etter signade så store at fartøyet ikkje lot seg reparere på staden.
Rykta svirrar imidlertid i forsikringsmiljøa om at AMETA slett ikkje var i dårlig stand men derimot blei etterlatt fullt sjødyktig. Fleire båtar hadde dei siste åra blitt lagt att i arktis og forsikringsselskapet ville i tillegg til om mulig berge skuta sjekke om det kunne vere hald i rykta om at båtar blei lagt att for å heve forsikringspengar. Forsikringselskapet Æolus rusta difor ut Ishavsskuta BUSKØ og som skulle gå til Vestgrønland og sjekke tilstanden og om mogeleg berge AMETA tilbake til Noreg.Ekspedisjonen forlot Bergen 20 oktober 1926 med ishavskuta BUSKØ. Alle som kjenner ver tilhøva i arktis på denne tida av årset vil forstå at dette ein ekspedisjon med høg risiko. Lite dagslys og hyppige stormar er nok det ein kan vente seg. Overfarta var imidlertid god for årstida å vere og dei kom fram til Holsteinborg 2 november. Der fann dei AMETA liggande i fjøra ribba for ror og nærast alt utstyr, men utan vesentlig skade på skroget. Dei brukte 13 dagar på å sette skuta i sjødyktig stand og 17. november var fartøyet opprigga og utstyrt med provosoriske seil som dei fikk skaffa seg i Holsteinborg. Følgande mannskap gjekk om bord i AMETA:
Tømmermann Halfdan Hauge frå Bergen
Dykker Nils Florvaag frå Florvåg
Signalmann Hans Olsen
Stuert konrad Teigland
Motormann Ludvig Kvinge frå Masfjorden
Kaptein Einarsen. Eit telegram som det tok ein eskimo 13 dagar å frakte frå Holsteinborg til Godthåp, blei sent heim til Noreg om at ekspedisjonen hadde sett kursen heimover. I Norske aviser blei dette omtala som ei stor bragd. BUSKØ tok AMETA under slep og det gjekk bra dei første 2 døgna.Orkan:
Den 19 november møtte dei fyrste orkanen i Davidstrædet. Den knuste rekka og voldte store overbords skadar, men begge båtane klarte seg. Uveret forsette imidlertid og ei veke seinare 27.november, ca 250 kvartmil av Kapp Farvel brakk begge slepa og baugen på AMETA heldt på å gå med. BUSKØ forsvann i snøkave og storm.Mannskapet på AMETA blussa med avtalte raude signal, men ein fekk ikkje noko meir kontakt med BUSKØ. Ein rigga segl, brukte hjelpemaskina og blei ført avgårde med straum og storm. I 9 døgn seilte dei for livet, stadig under orkan. Om natta 5 desember såg ein land om babord, men då det lysna av dag vart det snart klart at dei ikkje kunne nå inn til land i det forferdelege veret. Dei var komne inn mot brot og ureint farvatn ved kysten av Island, og det var ingan annan utvei en å prøve å lense seg ut i betre farvatn med stagseil og trereva storsegl. Når det leid ut på dag kom dei likevel inn mellom brota og dei frykta for at skuta skulle bli knust. Heile dagen kjempa dei seg fram i brotsjøane. Ofte var det berre ei hårsbredd mellom liv og død og ingen tenkte at det ville vere mogeleg å kome levande frå det. Ved middagstida stoppa hjelpemaskina og dei måtte sette oppatt revet stagsegl. Storseglet våga dei ikkje prøve no på grunn av veret. No og då støtte skuta mot botnen, men dei fekk ikkje lekkasje. So utpå natta fekk dei motoren igong igjen og klarte etter mykje slit å kome seg vest av Flatey. Dei fekk også sendt opp nødsignal. Kapteinen betegnar det som eit under at dei klarte å kome seg klar brenningane. Segla var no øydelagde og dei hadde kun fokken igjen. 6 desember fikk dei kontakt med ein losbåt som hjelpte dei til ein ankerplass nær Flatey på Island. Men det rauk opp til ny orkan og med berre eit anker forsøkte dei å dregge opp i brota. No tok dei livbelta på seg då alt håp om å halde det gåande syntes umulig. Ved daggry klarte mannskapet å kome seg på land på nokre skjær og berga seg. Dei var då heilt utmatta av frost og svolt. Det hadde ikkje vore mogeleg å gjere opp varme på fleire veker og søvn hadde det heller ikkje vore tale om på mange døgn. Kapteinen hadde fått forfrysningar på beina allereie i Holsteinsborg, noko som sjølvsagt hadde blitt enda værre no. Drikkevatnet ombord hadde vore dårlig og berre blitt værre under turen, med iblanda leire og saltvatn. Ingen av mannskapet hadde no vore or kleda på 3 veker og på heile turen hadde kokken klart å bake brød ein gong, fått varma kaffi 2 gongar, og ellers hadde dei i fylgje kapterin Einarsen berre ete kald hermetikk. Dette kan vel ikkje seiast å vere noko til mat for svoltne og forfrosne menn som arbeider døgnet rundt.
Det blei mykje skriveriet i avisene om denne turen, og fleire tok til orde for at det var den komplette galskap å sende avgårde ein slik redningsekspedisjon til Grønland i november. Mannskapet på AMETA fekk også mykje heiderleg omtale for heroisk innsats, blant anna frå Jan Hess, som var eigar av BUSKØ.
AMETA blei totalvrak i forliset på Island og det kom til rettsleg etterspel. I sjøforklaringa 23. desember forklarte mellom anna Halfdan Hauge seg. Han seier her at AMETA må ha vore sett på land i fullt sjødyktig stand. Skroget var heilt tett og båten sto slik at den låg i vatn ved flo sjø. Roret var teke av men hadde kun ei lita sprekke som lett kunne reparerast. Det beste bevis for skipets sjødyktigheit var imidlertid at ho sto av den fyrste voldsome orkanen som dei møtte i Davidstrædet avslutta Hauge.
Dei siste åra:
Turen til Grønland blei den siste tur på havet for Halfdan.
Rett etter at han er heimkomen frå den dramatiske turen til Grønland , nærare bestemt den 5 februar 1927, blir Halfdan far ei lita jente som dei kallar Ruth Hauge. Gleda over eit nytt barn blir desverre avløyst i meir sorg då sonen Rasmus på 2 år døyr av hjernehinnebetennelse 6 veker seinare. Også i 1928 får dei ein son Erling men han døyr i november same året. Erling blir det siste barnet Halfdan og Olufine får. Av tilsaman 9 born, har dei no berre att 2 i live.15 August 1929 døyr Halfdan Hauge 40 år gamal av tuberkulose heime i Løbergsvei 94. Han vert gravlagd i Årstad prestegjeld 21.August.
Han etterlet seg Olufine og 2 små born, Karl Nikolai «Kalle» på 9 og Ruth på 2 år. Det kan ikkje ha vore enkelt for Olufine å sete att med 2 små barn å forsørge, inntekta til familiea har falle bort og i 1932 døyr også Olufine av tuberkulose på Lungegården sykehjem. Ho blir begravet på fattigvesenets rekning.